بسم الله الرحمن الرحيم

Rekao je Uzvišeni:

 الذين آتيناهم الكتاب يتلونه حق تلاوته. أولئك يؤمنون به ومن يكفر به فأولئك هم الخاسرون البقرة، 121.

"Oni kojima smo dali Knjigu, čitaju je potpuno ispravno. To su oni koji (potpuno) vjeruju (Kur’an). Koji je zaniječu ti su na gubitku. (El-Bekare, 121).

بسم الله الحمن الرحيم

Ova početna pravila tedžvida sadrže neke neophodne i neizostavne osnove pravilnog učenja. Sastavljena su u jednostavnom i lahkom obliku, i to iz nekoliko izvora. Ko želi da proširi znanje, neka se obrati velikim izvorima ove opširne nauke, koja se u osnovi temelji na poučavanju i usmenoj predaji putem učača.

A Allah daje uspjeh, i jedino Njemu pripada savršenstvo.

Recitiranje (pravilno učenje) التَّرْتِيلُ

To je uljepšavanje učenja, i čitanje Kur’ana Časnog onako kako je objavljen Muhammedu e .

Uzvišeni je rekao:

 وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلاً

"I izgovaraj Kur’an pažljivo"

Učenje Kur’ana ima svoja pravila i odredbe koje su napisane ili izgovorene. Do nas su dospjela najsigurnijim načinom predaje, a to je usmena predaja – tako što učač preuzima od svog učitelja, sve dok se lanac ne završi sa Poslanikom e , koji ih je preuzeo od Džibrila u , a on od Gospodara  .

Budući da su riječi Kur’ana predmet ove nauke, a njen cilj je čuvanje jezika da se ne progriješi u njima, navodimo neophodna pravila ove nauke ukratko:

أحكام النون الساكنة والتنوين
Nun sa sukunom i tenvin (podvostručena fetha).

 

Za nun sa sukunom i tenvin se vežu četiri pravila, a to su:

-          Izhar – Idgam – Iklab – Ihfa’ –

Prvo: Izhar – الإظهار

To je prvo pravilo koje se tiče nuna sa sukunom i tenvina. Izhar je ispoljavanje ili naglašavanje izgovora nuna sa sukunom i tenvina, kada poslije njih dođe jedan od grlenih konsonanata: HEMZE, HA’, AJN, HA, GAJN i ’HA’ –

الهمز – الهاء – العين – الحاء – الغين - الخاء.

Ovi konsonanti (harfovi) su sadržani u stihu:

همز فهاء ثم عين حاء... مهملتان ثم غين خاء

To je najbolje prikazano u primjerima:

Primjeri izhara:

Vježbe:

a) Primjeri izhara sa nunom:

 أنْعَمت عليهم –  فما له منْ هَاد –  منْ عَمل صالحا –  إنْ أَردنا –  تجري من تحتها الأنْهار –  منْ أَنبأك هذا –  من أهل الكتاب –  أرأيت الذي ينهى –  تنزيل منْ حكيم –  وتنحتون –  فسينغضون –  من خشي الرحمن –  والمنْخَنقة –  ولمنْ خَاف مقام ربه جنتان –  متاعا لكم ولأنْعامكم –  وأما منْ خفت موازينه –  وهم يَنْهون عنه ويَنْأَون عنه –  مِنْهاجا –  منْ آمن –  منْ غِل –  فإِنْ حَاجوك.

b) Primjeri izhara sa tenvinom:

 كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ –  في مقامٍ أَمين –  وأرسل عليهم طيرًا أَبابيل –  إن الله واسعٌ عَلِيم –  أجرًا عَظيما –  ينهى عبدًا إِذا صلى –  قرضًا حَسنا –  عزيزٌ حَكيم –  تجارةً حَاضرة – وربٌّ غَفور –  إن الله لطيفٌ خَبير –  كأنهم أعجاز نخلٍ خَاوية –  وأقرضوا الله قرضًا حَسنا –  إن الله لعفوٌ غَفور –  وجنَّاتٍ أَلفافا.

Drugo: Idgam (uklapanje الإدغام - )

Ovo je drugo pravilo koje se tiče nuna sa sukunom i tenvina.

Idgam se događa u dvije uzastopne riječi, tako što se harf sa sukunom na kraju prve riječi uklopi u vokalizirani harf sa početka druge riječi. Ta dva slova se izgovaraju kao jedno slovo sa tešdidom (pojačanjem) npr:  فمنْ يَعمل. NUN se uklapa u JA’, te se izgovara kao: فميَّعمل  (tj. dva harfa se izgovaraju kao jedan). Ili:  وهدىً لِلْمتقينć, gdje se tenvin uklapa u LAM, itd.

Harfovi koji podliježu idgamu su sadržani u riječi "يَرْمَلُونَ".

Tako, kada jedan od ovih harfova dođe poslije nuna sa sukunom ili tenvina (podvostručnog), dolazi do idgama (uklapanja). Međutim, on je u slovima iz riječi ينمو sa gunnetom (bi gunneh - nazalizacijom, propuštanjem vazduha kroz nos), a bez gunneta (bi gajri gunneh بغير غنة - ) sa slovima RA i LAM (الراء واللام). A slijedeći primjeri u potpunosti pojašnjavaju ova pravila:

Primjeri idgama bi gunneh إدغام بغنة – (sa nazalizacijom – propuštanjem vazduha kroz nos)

Gunneh je glas koji prolazi kroz nos, a traje dvije dužine.

Primjeri idgama bi gajri gunneh (بغير غنة):

Vježbe

Primjeri idgama su slijedeći:

a)     Idgam bi gunneh:

b)     Idgam bi gajri gunneh:

Idgamu mutemasilejn إدغام المتماثلين - uklapanje istih harfova)

Ovaj idgam se dešava kada se dva ista harfa nađu jedan pored drugog, ukoliko je prvi sa sukunom, a drugi sa vokalom. Tada se prvi uklapa u drugi da bi bili jedan harf, npr:

 اذهبْ بِكِتَابِي هذا,  يدركْكُم –  فلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ.

Treće: Iklab الإقلاب(pretvaranje)

Treće pravilo koje se tiče NUNA sa sukunom i tenvina jeste iklab. To je pretvaranje NUNA sa sukunom ili tenvina u MIM, koji se čita prigušeno, uz gunneh (izgovaranje kroz nos). To se dešava ako poslije nje dođe "BA"(ب), npr.:

 أنْبَتَكُم –  مِنْ بَعْد –  مَشَّاءٍ بِنَميم –  كَلاَّ لَيُنْبَذَنَّ

U ovim riječima se NUN izgovara kao prigušeno (skriveno) MIM.

Vježbe

Od primjera Iklaba su takođe ajeti:

 السماء مُنْفَطِرٌ بِهِ –  من أَنْبَأَك هذا –  سميعٌ بَصِير –  وأما مَنْ بَخِل –  زَوْجٌ بَهِيج –  مِنْ بَعْد ما جاءتْهم البينة.

Četvrto: Ihfa'الإخفاء -

Četvrto pravilo koje se tiče NUNa sa sukunom i tenvina jeste Ihfa'. To je izgovaranje NUNa sa sukunom ili tenvina kao sakina koji nema tenvina. Ovaj harf se izgovara između izhara i idgama, s time što se prvi harf izgovara kroz nos u dužini od dva vokala. To se dešava kada poslije NUNa dođe jedan od harfova alfabeta, osim onih koje smo spomenuli u izharu, iklabu i idgamu. Ta slova su slijedea:

ص – ذ – ث – ك – ج – ش – ق – س – د – ط – ز – ف – ت – ض – ظ.

A to su upravo prva slova iz riječi ovog stiha:

صِفْ ذَا ثَنَا كَمْ جَادَ شَخْصٌ قَدْ سَمَا دُمْ طَيِّبًا زِدْ فِي تُقَى ضَعْ ظَالِمًا

Primjeri